Słownik bez żargonu

Trudne słowa,
proste wyjaśnienia.

Każde hasło najpierw w jednym zdaniu — potem, jeśli chcesz, trochę więcej.

B

Badanie histopatologiczne

Ocena pobranej tkanki pod mikroskopem przez lekarza patomorfologa.

Jego wynik mówi, jaki to nowotwór i jakie ma cechy — od tego zależy wybór leczenia.

Badanie kliniczne

Starannie zaplanowane badanie nowych sposobów leczenia z udziałem pacjentów.

Udział jest dobrowolny i można z niego zrezygnować w każdej chwili.

Biopsja

Pobranie małego fragmentu tkanki, żeby obejrzeć go pod mikroskopem.

To zwykle jedyny sposób, by z pewnością potwierdzić nowotwór i poznać jego rodzaj.

I

Immunoterapia

Leczenie, które pomaga układowi odpornościowemu rozpoznać i zwalczać nowotwór.

K

Konsylium

Spotkanie lekarzy różnych specjalności, którzy razem ustalają plan leczenia.

L

Leczenie adjuwantowe

Leczenie uzupełniające po operacji, które ma zmniejszyć ryzyko nawrotu.

Leczenie celowane

Leki działające na konkretne cechy komórek nowotworowych.

Często wymaga wcześniejszego badania, czy nowotwór ma daną cechę.

Leczenie neoadjuwantowe

Leczenie przed operacją, np. by zmniejszyć guz.

M

Marker nowotworowy

Substancja we krwi, której poziom może zmieniać się przy niektórych nowotworach.

Sam wynik markera nie wystarcza do rozpoznania — zawsze ocenia się go razem z innymi badaniami.

N

Nawrót

Ponowne pojawienie się choroby po okresie, gdy nie było jej widać.

Neutropenia

Obniżona liczba neutrofili — białych krwinek chroniących przed zakażeniami.

Gorączka w czasie neutropenii wymaga pilnego kontaktu z zespołem leczącym.

O

Opieka paliatywna

Opieka skupiona na łagodzeniu objawów i jakości życia — na każdym etapie choroby.

P

Port naczyniowy

Małe urządzenie pod skórą, przez które łatwiej podaje się leki do żyły.

Przerzut

Komórki nowotworu, które przeniosły się do innego miejsca w organizmie.

R

Remisja

Stan, w którym objawy choroby zmniejszyły się lub nie są widoczne w badaniach.

S

Stopień zaawansowania

Opis, jak duży jest nowotwór i czy się rozprzestrzenił (np. system TNM).